Τι να ναι η Ευρώπη?

"...Εδώ δεν ήταν Αυστραλία. Μπορεί τίποτα απ'τον αέρα και τον ουρανό και τη γη να μη θύμιζε Ελλάδα, ωστόσο αναγνώρισε τη σκαιότητα και την αγένεια των ανθρώπων, θυμήθηκε και πάλι αυτή τη σκληρότητα. Θαρρείς και την επισκέφτηκαν ξανά μακρινές αναμνήσεις, κατάλαβε ότι αυτή η πόλη ήταν πραγματικά ευρωπαϊκή, και μ'αυτό εννοούσε αρχαία. Ο άντρας της αποκαλούσε τους Αυστραλούς ακαλλιέργητους και τους περιφρονούσε γιαυτό, τώρα καταλάβαινε ακριβώς τι εννούσε. Δεν είχε να κάνει με την παιδεία ή με την τάξη στην οποία είχες γεννηθεί. Είχε να κάνει με τη θέση σου στον κόσμο. Εκείνη είχε γεννηθεί σε μια απόμερη γωνιά μιας κατεστραμμένης ρημαγμένης Ευρώπης, παρόλα αυτά ένιωθε πως βρισκόταν στο κέντρο του κόσμου. Ως Ελληνίδα ήξερε ότι ήταν στο κέντρο του κόσμου. Μέσα σε τρεις μέρες μόνο, είχε καταλάβει πως οι Λονδρέζοι ήξεραν πως βρίσκονταν στο κέντρο του σύμπαντος. Δεν μπορούσε παρά να αναρωτηθεί πως θα ήταν αν είχε έρθει εδώ, εάν είχε μεταναστεύσει εδώ, αντί να πάει στην Αυστραλία, εάν είχε παραμείνει στην Ευρώπη. Τότε μάλλον δε θα ένιωθε αυτή τη δίψα για κάτι άλλο, πράγμα που γιαυτήν αποτελούσε την ουσία κάθε Αυστραλού. Ο νέος κόσμος. Συνειδητοποίησε ότι ζήλευε αυτούς τους ψυχρούς, σκυθρωπούς Λονδρέζους. Ταυτόχρονα όμως θαύμαζε και το γεγονός ότι αποδέχοντας αυτά τα λίγα που είχε πλεόν να τους προσφέρει η Ευρώπη..."

Συνταρακτικός ο Τσιόλκας, ελπίζω η "Νεκρή Ευρώπη" να βρει το κοινό της στην Ελλάδα, μόνο ένας Έλληνας της διασποράς μπορεί να μιλήσει έτσι οικουμενικά και όχι στενάχωρα. Άλλωστε και ο Ταχτσής το Τρίτο Στεφάνι το πλεόν ελληνικό έργο, στην Αυστραλία το έγραψε..

Tις πιο σοφές κουβέντες για ένα θέμα τις ακούς από ανθρώπους που βρίσκονται για καιρό εκτός του θέματος. Η καλύτερη και πιο γνήσια ελληνικότητα βιώνεται εκτός Ελλάδος από τη διασπορά την αναγκαστική ή την επιλεγμένη,  η ευρωπαϊκότητα από ανθρώπους που γυρίσαν όλες τις ηπείρους, η καλύτερη σχέση βιώνεται από ανθρώπους που μείναν καιρό χωρίς σχέση και ξέρουν τη μοναξιά., ο πλούσιος που έχει υπάρξει φτωχός έχει πράγματα να πει, οι πρώην παράταιροι είναι οι πιο ταιριαστοί στο τέλος..πρώτα εκτός και μετά εντός οφείλεις να ζήσεις αν θες να κατανοήσεις βαθεία και αληθινά.

Just wondering.

Τι ωραίο που είναι το soundtrack του abrazos rotos..., διαβάζω τη "δυνατότητα ενός νησιού" του Μισέλ Ουελμπέκ, ο ήρωας έχει κάτι από κόμικ καταστροφής, ένας επαγγελματίας προβοκάτορας, που σιχαίνεται το γήρας του, ζηλεύει ότι είναι κάτω από 25 χρονών, γι'αυτόν νόημα της ζωής είναι το πουλί του να βρίσκεται στο στόμα μιας γυναίκας, άντρας=επιθυμία να είσαι συνέχεια μέσα σε ένα κόλπο, τρομερό, πεπεισμένος ότι η ζωή μόνο έτσι είναι αληθινή, ορμόνες, εκφορτίσεις.. το συναίσθημα είναι μπελάς, ο σύγχρονος κόσμος τα χει αποπροσανατολίσει όλα, παιδιά, λεφτά, όλα έχουν γίνει και όλα φέρνουν όλο και περισσότερα προβλήματα, το ένα αδιέξοδο γεννά ένα χειρότερο...είναι εντυπωσιακά προβοκάτορας ο Ουελμπέκ, καλό βιβλίο, θυμίζει Σελίν αλλά στο πιο καρτουνίστικο λόγω 21ου αιώνα..έχει και επιστημονική φαντασία μέσα, αν έλληνας συγγραφέας έβγαινε να μιλήσει έτσι θα γινόταν χαμός, άσε που η χώρα δεν πρόκειται να θρέψει τέτοια αντιδραστικά μυαλά με άποψη και κόνσεπτ, η σώτη υπάρχει αλλά είναι σοφτ, παραμένει ελληνίδα με φαμίλια και τέτοια βάρη και στη γραφή της, ο Ουελμπέκ είναι πλανήτης μόνος, ολομόναχος, μόνο μια άγρια ανταγωνιστική αλλά και φιλελεύθερη κοινωνία μπορεί να δημιουργήσει τέτοιον αντιδραστικό λόγο, τέτοιο χειμαρώδη θυμό που στο τέλος αναρωτιέσαι πόσο αληθινός είναι.

Τελικά ότι πιο "ορίτζιναλ" έχει βγει τελευταία σαν ιδεολογική πλατφόρμα και παρουσίαση στη χώρα είναι η Τζούλια, το ελληνικό ξανθό ελλειπές ανορθόγραφο άλτερ έγκο ενός βουβού Ουελμπέκ, η απόλυτη απενοχοποιημένη φαντασίωση του συγγραφέα, ο ένας το ρίχνει στο μυαλό η άλλη στο κορμί. Μια κουβεντούλα Ουελμπέκ Τζούλιας στις κάμερες πιστεύω θα γινόταν παγκόσμιο instant classic.

Μ' αρέσει ο Ελύτης.

Ο Νόμος που είμαι δε θα με υποτάξει.

Χαράξου κάπου με οποιονδήποτε τρόπο και μετά πάλι σβήσου με γενναιοδωρία.

Αν δεν στηρίξεις το ένα σου πόδι έξω απ΄τη Γη ποτέ σου δε θα μπορέσεις να σταθείς πάνω της.

Θεέ μου τι μπλε ξοδεύεις για να μη σε βλέπουμε.

Τρώγε την πρόοδο και με τα φλούδια και με τα κουκούτσια της.

Δίνε δωρεάν το χρόνο αν θες να σου μείνει λίγη αξιπρέπεια.

Ιδιώτευε μες στο Ανερυθρίαστο.

Μια νομοθεσία εντελώς άχρηστη για τις εξουσίες θα ήταν αληθινή σωτηρία.

Το "κενό¨ υπάρχει όσο δεν πεφτεις μέσα του.

Κάνε άλμα πιο γρήγορο από τη φθορά.

Δεν εγεννήθηκεν ακόμη ο Μαγγελάνος ενός τριαντάφυλλου.

Όποιος μπορεί και φορτίζει την ερημία έχει ακόμη ανθρώπους μέσα του.

Ένα σώμα γυμνό είναι η μοναδική προέκταση της νοητής γρμμής που μας ενώνει με το μυστήριο.

Όταν ακούς "τάξη" ανθρώπινο κρέας μυρίζει.

Stieg Larsson's Millennium Trilogy

Η Ζυράννα Ζατέλη καθόταν ένα μήνα στο κομοδίνο, στη σελίδα 225 σταμάτησα πια, κουραστικό βιβλίο διόλου δε μου πήγε. Υπερβολικά στυλιζαρισμένο, με χαρακτήρες χωρίς ζωντάνια (έτσι και αλλιώς είναι πεθαμένοι δηλαδή) το βιβλίο αυτό είναι για άλλο κόσμο, άλλη γλαφυρότητα, παλιομοδίτικη.
Πιθανότατα θα το συνέχιζα σιγά σιγά αν δεν έπεφτε το Κορίτσι με το Τατουάζ στα χέρια μου. Οι Λίζμπετ Σαλάντερ και ο Μίκαελ Μπλουμκβιστ είναι οι φίλοι μου και βιάζομαι να φτάσω στο τέλος. Το βιβλίο είναι page turner, καθόλου τυχαίος ο θόρυβος. Έχουμε θέμα, τον Stieg Larsson!

For a book.

Διαβάζοντας το βιβλίο "Henri Matisse, Γραπτά και ρήσεις για την τέχνη" (εκδ. νεφέλη) ήμουν με ένα μολύβι ανά χείρας γιατί παντού ξεπηδούσαν φράσεις που μου φαινόντουσαν σημαντικές αλλά και ιδιαιτέρως χαλαρωτικές και παρηγορητικές, σαν να υπάρχει μια μυστική ροή σε όλα τα πράγματα που συμβαίνουν, και να παρακολουθείς ένα σοφό ζωγράφο μέσα από τη δουλειά του να παρασύρεται συνεχώς από το ρεύμα το ίδιο της ζωής, ένα νεράκι που τρέχει και να ξεπερνάει τα σύνορα, της τέχνης, της επιστήμης, τις ταμπέλες, και στέκεται δίπλα στον καθένα. Ιδού λίγες από τις ατάκες του ανθρώπου που (χωρίς να είναι πάντα χαρούμενος) έκανε την πιο χαρούμενη ζωγραφική του 20ου αιώνα.
(Osho, Βαμβουνάκη και Γιάλομ προσοχή :))

Κάποιος του είπε ότι ενστικτωδώς προχωρούσε από το συγκεκριμένο στο αφηρημένο, εκείνος του απάντησε: " Αυτό σημαίνει πως ακολουθώ το συναίσθημα μου, ότι κατευθύνομαι προς την έκσταση. Κι ύστερα βρίσκω εκεί την ηρεμία."

"Δε θέλω να προκαλώ ανησυχία. Είναι προφανές. Πιστεύω ότι ο ρόλος μου είναι να προσφέρω χαλάρωση. Διότι κ γω έχω μεγάλη ανάγκη από χαλάρωση."

"Ανακάλυψα λίγο λίγο το μυστικό της τέχνης μου. Συνίσταται σε έναν ρεμβασμό που βασίζεται στην παρατήρηση της φύσης, στην έκφραση ενός ονείρου που υπαγορεύεται από την πραγματικότητα."

"Δεν μπορεί κανείς να ζήσει σε ένα απόλυτα νοικοκυρεμένο περιβάλλον, σε ένα περιβάλλον που θυμίζει θείες από επαρχία. Έτσι, παίρνει το καπελάκι του και φεύγει, αναζητώντας απλούστερα μέσα, τα οποία δεν δεσμεύουν το μυαλό."

"Στην Ταϊτή κυριεύει τους πάντες εκεί κάτω αυτή η ατμόσφαιρα της απραξίας. Η οκνηρία είναι πιο δυνατή απ΄όλα. Σε αυτήν οφείλεται τούτη η αξιαγάπητη ανυπαρξία ηθικών φραγμών που διακρίνει τα ήθη των ιθαγενών, και η οποία σε πολύ μικρό χρονικό διάστημα οδηγεί στην εξαχρείωση."

"Εκείνο που θεωρείται τόλμη δεν είναι παρά η δυσκολία κάποιου να κάνει κάτι συγκεκριμένο. Γι'αυτό, ελευθερία στην πραγματικότητα είναι η αδυναμία να ακολουθήσει κάποιος το δρόμο που ακολουθούν όλοι οι υπόλοιποι. Ελευθερία σημαίνει να ακολουθεί κάποιος το δρόμο που του υποδυκνύουν τα προτερήματα του."

"Το μίσος, η μνησικακία και η εκδικητικότητα αποτελούν τμήμα μιας αποσκεύης την οποία ο καλλιτέχνης δεν μπορεί να επωμιστεί. Η πορεία που πρέπει να ακολουθήσει είναι αρκετά δύσκολη, γι'αυτό πρέπει να απαλλάξει το μυαλό του από οτιδήποτε θα μπορούσε να το βαρύνει."

"Η δουλειά μου συνίσταται στο να εμποτίζομαι από τα πράγματα. Και έπειτα βγαίνει αυτό που κάνω."

"Λέω στον εαυτό μου ότι για να απολαύσει περισσότερο θα ήταν φρόνιμο να στερηθεί.Είναι καλό να αρχίζει κανείς από την απάρνηση, να επιβάλλει πότε πότε στον εαυτό του μία κούρα αποχής. Ο Τέρνερ ζούσε σε ένα υπόγειο.Κάθε οκτώ μέρες άνοιγε απότομα τα παραθυρόφυλλα και τότε με τι σφρίγος, τι θάμπωμα, τι λάμψη ερχόταν αντιμέτωπο το βλέμμα του."

Για ένα βιβλίο ξανά.

Πριν μέρες είδα τη Μήδεια. Το Παλλάς φεγγοβολούσε, ο κόσμος ήταν ντυμένος με τα καλύτερα του ρούχα, το Ζόναρς δίπλα σέρβιρε τους καφέδες των 6 ευρώ, τα τακούνια χυπούσανε εμφατικά στα πλακάκια του πεζοδρόμου. Ζευγάρια έπιναν ποτήρι σαμπάνιας από το κυλικείο του θεάτρου πριν την παράσταση, όλα πολιτισμένα. Η παράσταση αυτή τη φορά σαν να πέρασε αλλά να μη με ακούπησε. Ήταν όλα ευαίσθητα, καλοφτιαγμένα, φωτισμένα, γυμνά, μακιγιαρισμένα με άψογα κουστούμια. Κάποια ωραία ευρήματα, η Μήδεια σπάει δυο πορσελάνινες γροθιές στα χέρια της σε σχήμα παιδικού κεφαλιού και θρυψαλίζει τα παιδιά της.
Στην παράσταση γιορτάζεται ο θρίαμβος της αστικότητας του αθηναιοκεντρικού πολιτισμού μας. Ο μέγας νεοέλληνας καλλιτέχνης και έχουν μείνει ελάχιστοι, και είναι αλήθεια αυτό. Το κοινό του τον ακολουθεί και τον αγκαλιάζει με τα πιο λαμπερά του πουκάμισα, σαν φανταράκι δεν μπορεί παρά να φύγει το λιγότερο ευχαριστημένο. Κάτι μου λείπει όμως από την αρχή. Δεν μπορώ να το εκφράσω αλλά νομίζω ότι το βρίσκω μέρες μετά μέσα από ένα βιβλίο.

Διαβάζω επιτέλους το "Ταξίδι στην άκρη της Νύχτας"του Σελίν. Η μετάφραση είναι πολύ καλή πραγματικά. Συναντώ κάτι περισσότερο αληθινό. Την ήττα, την ειλικρίνεια της απώλειας, την απογοήτευση που κάνει τον ευρωπαίο άνθρωπο κυνικό, την κατάρρευση της ανθρωπιάς από τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο και μετά. Έκδηλη αηδία, άκρατη παρατηρητικότητα και οξυδέρκεια, μεγάλη προσωπική απογοήτευση που ο λόγος θυμίζει έντονα Ρεμπώ στη "Μια εποχή στην κόλαση". Συναισθήματα που δεν έχουν ξεναπεριγραφεί έτσι γιαυτό και ο συγγραφέας εφευρίσκει ένα νέο ρυθμό γλώσσας, μια γλώσσα του λιμανιού και του σαλονιού μαζί. Ένα είδος κακού προφήτη. Αστικές κοινωνίες και μεγάλες πόλεις που πατάνε πάνω στην υποκρισία και στη βολή ενός μαλακού κρεβατιού. Πίσω απ΄ολα υπάρχει ο θάνατος για τους πολλούς, αυτούς που στέλνονται στρατιώτες στον πόλεμο, η προσποίηση και το ψέμμα των λίγων με αξιώματα για τη σωτηρία της πάρτης τους, και μετά την συντήρηση της θέσης και του πλούτου τους. Τη βρωμιά και ασύλληπτη ζέστη της αποικιακής Αφρικής, με την παθητικότητα των ιθαγενών εκεί και τη συσσωρευμένη αίσθηση αποτυχίας των εποίκων που πηγαίνουν εκεί για χρήμα και άφεση αμαρτιών. Η προσωπική αναζήτηση για έναν κόσμο λίγο περισσότερο παράδεισο (αν και δεν πρέπει να πιστεύει σ'αυτήν την έννοια)που φέρνει το συγγραφέα στην Αμερική. Και το ταξίδι συνεχίζεται...
Αυτή η εκδοχή της πραγματικότητας μου άρεσε περισσότερο, γιατί μου δίνει ένα κόσμο πιο ειλικρινή, με αποκαλυμμένες προθέσεις, που πρέπει να γνωρίζεις πως να τον ερμηνεύεις και τι να περιμένεις από αυτόν. Είναι πιο κοντά στον πραγματικό άνθρπωπο, που πονά, αρρωσταίνει, ζηλεύει, ασχημαίνει με τα χρόνια, πεινάει διψάει. Τον αποδομεί κιόλας, ολοφάνερα υπερτονίζει την αηδία και όχι το όποιο μεγαλείο. Πίσω από κάθετι οργανικό υπάρχει μια ύλη που σαπίζει μεταπλάθεται, και αυτό είναι μεγάλη παραδοχή. Ίσως η έλλειψη αυτής της κινούμενης ζύμωσης της ζωής να ήταν ο λόγος που αυτή τη φορά δε με κέρδισε η Μήδεια- με τα πέριξ καφενεία.

Another book.

Βαγγέλης Χατζηγιαννίδης "Ο Φιλοξενούμενος".

Ταίριαξε αυτό το βιβλίο με την αίσθηση του ανοίκειου που με περιτριγυρίζει αυτό τον καιρό. Σαν να κινούμαι ξένος στην πύρινη καλοκαιρινή πόλη, που ακόμα είναι γεμάτη από κόσμο που ζεσταίνεται και δυσφορεί (τα πρωϊνά). Η πόλη είναι άσχημη τα πρωϊνά. Το βράδυ είναι υποφερτή.

Μια παρέα πέντε μεσήλικων καλλιτεχνών προσλαμβάνει για δύο εβδομάδες ένα νεαρό φοιτητή που κέρδισε ένα τηλεοπτικό παιχνίδι με μοναδικό σκοπό να τον παρατηρούν και να τον μελετήσουν. Κουβεντιάζουν μαζί του, για να γνωρίσουν τα μυστικά της ανθρώπινης φύσης. Αυτόν τον διάλεξαν γιατί έχει το πάθος της γνώσης, είναι φιλοπερίεργος και πηγαίνει κατευθείαν στο άγνωστο. Μελετούν τη διάνοια του και τον τρόπο ύπαρξης της. Ο προηγούμενος καλεσμένος τους είχε το χάρισμα της ομορφιάς, τον μελετήσανε σε όλες τις πιθανές εκφράσεις, και στάσεις και ιδιοτροπίες της ομορφιάς, ήταν αδιάφορος σε οποιαδήποτε εκμετάλευση του σαν όμορφο σαρκικό προϊόν. Αλλά έγινε ένα ατύχημα και έχασε τη ζωή του. Όλα συμβαίνουν στα δωμάτια ενός παρηκμασμένου σκοτεινού ξενοδοχείου με το όνομα "Αινώ". Ο ήρωας πασχίζει να μάθει τι είδους θεότητα ήταν η Αινώ και γιατί το όνομα της είναι τόσο σημαντικό για την παρέα των 5.

Η ατμόσφαιρα είναι το ίδιο κλειστοφοβική όπως και το προηγούμενο βραβευμένο βιβλίο του Χατζηγιαννίδη "Οι τέσσερις τοίχοι". Από την αναζήτηση του πιο θεϊκού μελιού στον κόσμο που κάνει τους ανθρώπους να ξεχνιούνται στο πρώτο βιβλίο, περνάει στην αναζήτηση του ιδιαίτερου αρώματος τους ψυχισμού του ανθρώπου. Μια ιστορία για το αέναο κυνήγι του πυρήνα. Μια τρελλή ανατομία του άπιαστου από μυαλά παράξενων ανθρώπων.

Το βιβλίο είναι εξαιρετικά καλογραμμένο, έχει μια υπόγεια αγωνία, οι αποκαλύψεις γίνονται προς το τέλος μοναχά, και υπάρχει μια εσώκλειστη σκοτεινή διάθεση δράματος δωματίου, που μάλλον έχει να κάνει και με τη θεατρική θητεία του συγγραφέα. Έγραψε και το "Λα Πουπέ" που παιζόταν από την Άννα Κοκκινου μέχρι πρότινος (δεν το χω δει).

Γράφω για βιβλία έχοντας ανοιχτό τον blogger για ώρες στη δουλειά, μια τώρα μια σε μισή ώρα, στα ολιγόλεπτα διάκενα, συνεχής ανάγκη για αφαίρεση, η ανάγκη αφαίρεσης δε φεύγει ποτέ, μα ποτέ.

Για ένα βιβλίο στη θάλασσα.

Διαβάζω το "Χαμένο νησί, μια φανταστική ιστορία" του Καραγάτση, χαρισμένο από τον αγαπητό Hotel Iris. Πιο καλοκαιρινό βιβλίο δε γίνεται. Σε παραλία της ανατολικής Aττικής με την αλβανόφωνη Κερατέα από δίπλα, παιδάκια να παίζουν, ζευγαράκια, παχύσαρκες κυρίες..σκηνικό 70s αυθαίρετα παντού, με κηπάκους..τίποτε το ιδιαίτερα εξαντρίκ, γιαυτό και κοντά σtoν πυρήνα του ελληνικού καλοκαιριού. (η φωτό είναι από το Σούνιο πάντως)
Ο Καραγάτσης λοιπόν γράφει μια ιστορία για έναν ναυτικό, το Γερόλυμο, που μετά από ένα λάθος του και ένα φόνο που αναγκάζεται να κάνει, ξωκείλει στην Τήλο, και το μικρό νησάκι γίνεται το σκηνικό της κάθαρσης του και της αντιμετώπισης αυτών που δεν είχε αντιμετωπίσει μια ζωή στα λιμάνια του κόσμου, το να αγαπήσει. Το φυσικό τοπίο με τις συνεχείς αλλαγές του καιρού και την αίσθηση απομόνωσης του νησιού γίνεται το θέατρο της μετάβασης του σε μια παράλογη, υπεραισθητική κατάσταση, με μια κολασμένη κακιά αλλά σοφή γριά που στέλνει κατάρες, μια 20χρονη ντόπια κοπέλα γεμάτη έρωτα, και ένα πρόσωπο σαν ξωτικό με πράσινα μάτια που ζει στη ρεματιά του νησιού θρηνώντας έναν χαμένο έρωτα κάνοντας καταχρήσεις και σκόνες. Ο ήρωας εκεί που δεν το περιμένει αλλά σαν από κάλεσμα της μοίρας γνωρίζει το ξωτικό στη ρεματιά, κολλάει μαζί της και σταδιακά κατέρχεται σε μια ιδιότυπη σχιζοφρένεια ..η γραφή του συγγραφέα είναι εντυπωσιακή, σαν βγαλμένη από μια άλλη διάσταση ονειρική. Ορίστε πως περιγράφει την πρώτη κρίση αλλαγής της συνείδησης του ήρωα του Γερόλυμου..
"Στην αρχή, όλα ήταν πορτοκαλιά, και καστανά, με μεγάλες παλόμενες γραμμές χρυσαφιού. Κατόπιν γίνηκαν πορφυρά, σαν το αίμα της χελώνας, σαν το αίμα του βοδιού. Οι πράσινες στιγμές κράτησαν πολύ λίγο, δίνοντας τόπο στις γαλανές, τις κυανές, τις βαθυκύανες. Όλος ο βυθός του ωκεανού ξαπλώθηκε μπρος στα κλειστά μου βλέφαρα. Κι άρχισε η γης να μυρίζει, να περιστρέφεται γρήγορα, σαν μια τεράστια δαιμονισμένη σβούρα. Και τότε κατάλαβα πως εγώ ήμουν έξω από τη Γη, πως ήμουν ένα ασάλευτο στίγμα του Σύμπαντος- το κέντρο του πεπερασμένου Σύμπαντος- κι όλα τα αστέρια χόρευαν ολόγυρα μου, σαν χρυσοφορεμένοι δερβισάδες, σε τέμενος από μάρμαρο χρώμα νυχτός. Και ήταν τόσο όμορφο, τόσο αναπαυτικό το συναίσθημα αυτό, ώστε και να θελα-που δεν ήθελα- ν'ανασύρω το κεφάλι μου από την περίπτυξη του νερού, δεν θα το δυνόμουν. Δεν ήταν η θέληση πια, μα η γοητεία του θανάτου."
και αλλού: "Και γω, ήμουν γυμνός από ερείπια, άδειος από καταστροφές, με γλώσσα κολλημένη στο στεγνό, πεινασμένο ουρανίσκο. Διψασμένος και άσιτος, ζωντανός κι αζώητος, πουλημένος στο μηδέν, χαραμισμένος στο τίποτα. Και καθώς ο ήλιος έγερνε και πήγαινε να βασιλέψει, ...είδα κ ένιωσα και κατάλαβα, πως του ανθρώπου το νυχτερινό σβήσιμο, δεν έχει αυγή να προσμένει, ούτε όρθρο ούτε ανατολή. Και είναι βαρύ το μακρύ σκοτάδι δίχως φορτίο μάταιης χαράς.."
Και είναι γήινος ο Καραγάτσης, οι ήρωες καίγονται από πάθη κανονικά, ανάγκη για αγάπη, για σάρκα, δε μασάει τα λόγια του, είναι γεμάτοι αδένες, όχι μόνο εγκεφαλικοί νοητικοί συνδυασμοί, έχουν αμφιβολίες, συγκρούσεις, με μια λέξη πάσχουν σαν ζωντανοί άνθρωποι. Υποθέτω το βιβλίο θα προκάλεσε κύμα σεμνοτυφίας, γράφτηκε το 1943 μέσα στον πόλεμο.

(mr Iris grazie grazie)

Για ένα βιβλίο.

Σήμερα γνώρισα τη Μαριάννα Κορομηλά, υπέγραφε το τελευταίο της βιβλίο σε ένα κατάστημα με έθνικ αντικείμενα. Θαυμάζω τους συγγραφείς. Θαυμάζω τη δυνατότητα τους να κλείνονται σε ένα δικό τους κόσμο, και θαυμάζω τη δύναμη της επιρροής που έχουν τα έργα τους πάνω μας, γιατί κακά τα ψέμματα ότι είμαστε στους ανθρώπους και στα βιβλία το χρωστάμε. Και τα δεύτερα δε σε απογοητεύουν ποτέ.
Η Μ.Κορομηλά που και γω μέχρι πρότινος ως άσχετος ή νεότερος δεν την ήξερα, είναι ξεναγός-αρχαιολόγος-ιστορικός. Ασχολείται με τον Ελληνισμό εκτός Ελλάδος, της Μαύρης θάλασσας, της Μικράς Ασίας και άλλα συναφή. Έκανε εκπομπές στο Τρίτο και στον Σκάϊ για τα ταξίδια της στον Πόντο, στη Μέση Ανατολή, διαδρομές μεγάλες...
Στο βιβλίο της 'Η Μαρία των Μογγόλων" περιγράφει τη δική της ζωή σαν ιστορικού παράλληλα με τη ζωή της κόρης του Μιχαήλ Η' Παλαιολόγου Μαρίας γύρω στα 1260 την οποία στέλνει πεσκέσι-προξενειό στο βασιλιά των Μογγόλων ανατολικά ώστε να φτιάξει ειρήνη μαζί τους, και να χει βοήθεια στην απειλή των Οθωμανών που μεγαλώνει μέρα με τη μέρα. Το Βυζάντιο εξαφανίζεται, απειλείται από παντού. Η γυναίκα αυτή σαν τραγικό πρόσωπο μετά από χρόνια- όταν πεθαίνει ο άντρας της Ταυρίδας- επιστρέφει στην Κωνσταντινούπολη και διάγει το βίο της σε μια μονή στον πέμπτο λόφο της Πόλης, στο Μουχλιό μέχρι το θάνατο της. Και η συγγραφέας παθαίνει εμμονή μαζί της, που την συντροφεύει για δεκαετίες, μέχρι να βρει μια υποτυπώδη βιβλιογραφία να μάθει, να γράψει το τωρινό της πόνημα.
Παράλληλα μαθαίνω ότι λατρεύει τη Θράκη, τη Μαύρη Θάλασσα, την Ανατολική Ρωμυλία. Και ταυτίζομαι με τον τρόπο που βλέπει την ιστορία, σαν ιστορία τοπίων...οι περιγραφές της Θράκης της με συγκινούν βαθειά, γιατί αναβλύζουν έτσι και μένα από μέσα μου αλλά δεν το χω γράψει ποτέ. Τα αχανή τοπία, τα λίγα δέντρα, ο ήσυχος τόπος, η υγρασία, (τα κουνούπια για όσους κάναν εκεί φαντάροι), το μεγάλο ποτάμι ο Έβρος, τα βουνά της Ροδόπης, και οι λόφοι του βόρειου Έβρου,η λαϊκή ευφορία της Ορεστιάδας, η μικροαστική ευμάρεια της Αλεξανδρούπολης, η διττή υπόσταση της Κομοτηνής, η γνώση ότι στο μικρό κομματάκι που έζησα μέχρι τα 18 μου συντελέστηκαν πράματα και θάματα, ήταν το κέντρο μιας Αυτοκρατορίας, και εμείς το ζούμε στη γωνία του χάρτη, το τέλος της χώρας μας, η πρώην απαρχή της. Δεν είμαι καθόλου Βυζαντινιστής και καθόλου "Μακεδονομάχος" να εξηγούμαι. Απλά θέλω το ενδιαφέρον και το γνήσιο να έχουν τη θέση τους στην συλλογική κουλτούρα.
Η Κορομηλά ερωτεύτηκε τους σιτοβολώνες της Θράκης, της νυν Ευρωπαϊκής Τουρκίας είναι ακόμη πιο απέραντοι. Όλη αυτή η γη έθρεφε την Κωνσταντινούπολη, και η επικράτεια της μέχρι τη Θεσσαλονίκη ήταν η αντίστοιχη σημασίας Εθνική οδός Αθήνας Σαλονίκης που έχουμε σήμερα. Μια ραχοκοκαλιά δηλαδή. Ήταν μια γη που υπό την απειλή των Λατίνων ο Ανδρόνικος ο αυτοκράτορας ανάγκασε στους ντόπιους να μην σπείρουν τίποτα για ένα χειμώνα ώστε να μην υπάρχει στάρι, να πεινάσουν οι Λατίνοι και να υποχωρήσουν πίσω απ'τον Έβρο. Και η Πόλη λιμοκτόνησε φυσικά, αλλά οι Λατίνοι φύγαν.
Και γω αγαπώ τα τοπία της Θράκης, μέσα στην ησυχία τους, στην ήρεμη θλίψη και ακινησία τους, σ'αυτά τα χωριά που δεν ζητάνε πολλά και ότι πήραν σε δρόμους εργοστάσια και δουλειές έγινε τα τελευταία 20 30 χρόνια και όλοι μεταναστεύουν σωρηδόν για τα νότια. Αγαπώ τη σιωπηλή ακινησία τους. Η ακινησία των ήχων που ακούς όταν πέφτει ο ήλιος τέτοια εποχή στο Δέλτα του Έβρου, κρωξίματα των ερωδιών,τις πασσαλοκαλύβες των ψαράδων και τα απέραντα νερά παντού. Η ησυχία των τειχών του Διδυμοτείχου, το κάστρο του Πυθίου, όλα μόνα τους όλα ήσυχα, όλα χωρίς φώτα, απλά υπάρχουν εκεί, χωρίς φωτισμούς Ακρόπολης και Επταπυργίου αν και σαν μνημεία είναι σημαντικότατα. Η καρδιά του Βυζαντίου.
Αλλά ξεφεύγω πάλι, σε ένα βιβλίο συνάντησα την αγάπη κάποιου Αθηναίου τόσο ευγενούς και τόσο ανθρώπινου για τον τόπο μου και αυτό μου δωσε χαρά. Χαρά και συγκίνηση, και πήγα να της το πω να την ευχαριστήσω, και χάρηκε με τη χαρά του αναγνώστη της.
Να ναι καλά οι συγγραφείς...

Παλιά αστέρια και το αστέρι των Χριστουγέννων.

Τρεις γυναίκες, τρία αναγεννησιακά πορτραίτα, η Λούλα Αναγνωστάκη, η Λένα Πλάτωνος, η Μαλβίνα Κάραλη. Τρεις τραγουδίστριες: η Σεβάς Χανούμ, η Λευκή-Μπλανς Μπέμπα, η Γιώτα Γιάννα. Κι ένας δημοσιογράφος, διαβάτης της νύχτας, που τους κερνάει νερό στο άδειο ποτήρι τους, κι αυτές πίνουν αχόρταγα, γιατί διψούν, προσπαθούν να εξευμενίσουν τη Σφίγγα, που βγαίνει τις νύχτες πάνω στις πέτρες και μας βρίζει-άγρια τραγουδίστρια...Στο τέλος, η περίφημη Γυναίκα της Πάτρας, εμφανίζεται στο προσκήνιο και διηγείται την ιστορία της χωρίς φόβο. Δεν μπορείς εύκολα να εισέλθεις σ'αυτό το θνησιγενές, αλλόκοτο σύμπαν, γιατί φρουρά στέκει στην είσοδο με το μάτι άγρυπνο.
Σηκώθηκε παράξενος άνεμος.
Πανσέληνος.
Υ.Γ. Αυτές οι γυναίκες, και οι άλλες που ευκόλως παραλείπονται- Νίνου, Μπέλλου, Γεωργακοπούλου, Χασκίλ, Αμαλία Φλέμινγκ- με τα παράξενα ρούχα, τον ιδιαίτερο τρόπο σκέψης, είναι οι Ελληνίδες Γερτρούδη Στάϊν, Γεωργία Σάνδη, Μαντάμ, Κιουρί, Βιρτζίνια Γουλφ, Κοκό Σανέλ, Κάρεν Μπλίξεν.

....από το οπισθόφυλλο, Γιώργος Χρονάς, Το Μονόπρακτο Σεβάς Χανούμ....

Αυτές οι ιστορίες μου φάνηκαν της άγριας θάλασσας και τρικυμίας, με πειρατές και αίμα και θανάτους στο τέλος και πολλά κρυμμένα εγκλήματα....δεν είναι γυναίκες με Happy end, είναι πλάσματα στο ντεμί της πραγματικότητας και της φαντασίας μας, σειρήνες, με κάτι αληθινό και κάτι που και αυτές το θελήσαν ψεύτικο, και όλοι τις γνωρίζουμε, και αγαπάμε ...αλλά να, κάθε φορά που διαβάζεις για τη Μαλβίνα ή τη Λένα Πλάτωνος σου ανεβαίνει στο κεφάλι θλίψη, αλλά ίσως πάλι αυτά τα προσευχητάρια κάποιους να εξυπηρετούν, τους αλαφροίσκιωτους περιπατητές των πόλεων, που μέσα στις γιορτές, τα ψώνια και την τόση χαρά, ψάχνουν, εκεί αυτοί πεισματάρικα, αγύριστα μυαλά, να λερώσουν τις χρονιάρες δραστηριότητες με θλίψη και πικρό ρομάντζο, ώστε να αποενοχοποιηθούν και οι ίδιοι από την τόση χαρά, τόσων ανθρώπων που κινούνται τριγύρω, ακόμη και τη δική τους.

Καλά Χριστούγεννα σε όλους με αγάπη και γαλήνη!!

Αγριόκυκνοι

Τις τελευταίες δέκα μέρες πίεσα πολύ τον εαυτό μου στη δουλειά. Πρακτικά δούλευα για δυό συναδέλφους ακόμη. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα να κατακλυστώ από άγχος και μια κρίση σμηγματορροϊκής δερματίτιδας, η ψυχοσωματική μου απάντηση στο στρες, που σήμερα πρώτη μέρα που κοιμήθηκα αρκετά αρχίζει να υποχωρεί. Η διευθύντρια μου αυτοπεριγράφεται κομμουνίστρια και άθεη. Δίκαιη, αλλά σκληρή και απαιτητική καταρχήν από τον εαυτό της. Φιλόδοξη και αριβίστρια μ έναν υπόγειο τρόπο, δεν έκανε οικογένεια και κάθεται στο νοσοκομείο μέχρι το βράδυ ετοιμάζοντας papers και προμήθειες. Και μας δείχνει ότι θα θελε να κάναμε το ίδιο. Είναι παράξενη...μέχρι που έκανε και ταξίδια σε κομμουνιστικές χώρες τη δεκαετία του 80 με τις ενώσεις γυναικών της εποχής και τα τοιαύτα.Ταγάρι και μαλλούρα στα 50 της...

Περι κομμουνισμού κλωθογυρνόντας, έπεσε εδώ και μέρες στα χέρια μου ένα βιβλίο έπος για την Κίνα του Μάο γραμμένο από μια Κινέζα της διασποράς που κατάφερε να ξεφύγει από τη χώρα της και να ζήσει στο Λονδίνο. Οι θρυλικοί "Αγριόκυκνοι" της Jung Chang. H οποία εχτές Παρασκεύη μιλούσε στο Μέγαρο εδώ στην Ελλάδα για το τελευταίο της πόνημα, τη βιογραφία του Μάο. Κάτι που ήδη από τους Αγριόκυκνους στην εισαγωγή το 1991 αναφέρει ότι είναι το επόμενο της έργο. Δεν μπόρεσα να πάω δυστυχώς.Το βιβλίο δεν είναι λογοτεχνικό breakthrough, η διήγηση είναι απλή στρωτή περισσότερο δημοσιογραφική παρά λογοτεχνική. Διαβάζεται πανεύκολα αλλά είναι τεράστιο, 800 σελίδες. Αλλά πόσα μαθαίνει κανείς...Για τη Ρωσσία και τις άλλες χώρες ξέρουμε αρκετά πια, για την Κίνα όμως? Ανεξερεύνητη, δυσπρόσιτη και κλειστή λόγω γλώσσας, μεγέθους, εμφάνισης, συμπεριφορών και εθίμων.
Μέσω της εξιστόρησης μια οικογενειακής σάγκας, από μια γιαγιά παλακίδα στη φεουδαρχική μαντζουρία, στην κόρη φανατική κομμουνίστρια και ταγμένη στο μεγάλο τιμονιέρη , και στην εγγονή που ζει την εφηβεία της στην καρδιά της πολιτιστικής επανάστασης του Μάο τέλη του 60, βλέπει κανείς τη βιαιότητα, την παράκρουση, τις ματαιωμένες ελπίδες και τους κύκλους της ιστορίας έτσι όπως τους ζωγραφίζει στο μυαλό του ο τύραννος Μάο, μέσα στο παραλήρημα του.
Αυτό που μ εντυπωσιάζει περισσότερο είναι η άνετη εξιστόρηση σκηνών πόνου και σωματικής βίας που στο σύγχρονο άνθρωπο προκαλούν ανατριχίλα. Το σπάσιμο των δακτύλων των μικρών ποδιών των βρεφών κοριτσιών ώστε να μη μεγαλώσουν άλλο, για να χουν μικρά πόδια σύμβολο κάλλους στην Κίνα των αρχών του 1900 και να κάνουν ένα καλό γάμο. Δένανε τα πόδια τους σφιχτά με επιδέσμους πρακτικά για όλη τη ζωή της γυναίκας ,με λιωμένα δάχτυλα για να μη μεγαλώσουν άλλο. Και μετά βασανιστήρια, ταλαιπωρίες, λιμοί, εξοντώσεις δήθεν καπιταλιστών...το λεξιλόγιο του Κινέζου για τη λέξη πόνο, φαντάζομαι πρέπει να περιέχει τόσες παραλλαγές, όσες είναι οι παραλλαγές της λέξης χιόνι για τους Εσκιμώους. Γενικά δυστυχία, όχι παίξε γέλασε. Ένας λαός τεράστιος, χωρίς επικοινωνία των περιοχών μεταξύ τους, οπότε ακίνητος και απομονωμένος, απληροφόρητος, που ο Μάο μπόρεσε και μανιπουλάρησε για δεκαετίες βασιζόμενος πάνω στο φόβο, την τυφλή υπακοή και την συστηματική προπαγάνδα!
Το βιβλίο δεν το χω τελειώσει, και είμαι από αυτούς που τους γοητεύει η ιστορία του κομμουνισμού, νοιώθω μια παράξενη γοητεία στην επανάληψη των οικιστικών μπλοκς στη Βουδαπέστη, στη Σόφια, στον κιτς πύργο της τηλεόρασης στο Βερολίνο, στα φτωχά διαμερίσματα στη χιονισμένη Βαρσοβία, αλλά με τις εξαιρετικές λυρικές σκηνές με τις πάμφτηνες συναυλίες κλασσικής μουσικής. Όπου βλέπεις τη 90χρονη γιαγιά με την πατερίτσα να έρχεται με την αρχαία γούνα της για να κάτσει δίπλα στη μεγάλη σάλα και ν ακούσει List και Σοπέν. Με γοητεύει πολύ αυτή η ατμόσφαιρα! Η αξιοπρεπής πενία και δημιουργία του σοσιαλισμού. Αλλά η Κίνα ήταν άλλη ιστορία. Οδυνηρή. Ο θεότρελλος απαγόρεψε στους ανθρώπους να φυτεύουν λουλούδια, τους έβαλε να ξεριζώσουν το γκαζόν από παντού, να σκοτώσουν τα ωδικά πουλιά. Ότι χαρά υπήρχε στον κόσμο θέλησε να την εξαφανίσει, για να τους έχει με τα ρητά του και τις αφίσες του να απαγγέλουν δεκάδες φορές και να προσεύχονται στο όνομα του. Στο "Μεγάλο βήμα προς τα μπρος" το ιδεολογικό κίνημα του τέλους των 50s, διέδιδε τη φήμη ότι η Κινέζικη γη παράγει ντομάτες σε μέγεθος καρπουζιού, και αγγούρια μεγέθους αυτοκινήτου, και ο κόσμος ήταν σε τέτοια πλύση εγκεφάλου που βεβαιώνανε οι άνθρωποι ότι τα είχανε δει με τα μάτια τους, αν λέγαν αντίθετα βέβαια θα τους βγάζανε τα μάτια με βελόνα οι κομματάρχες και άλλα τέτοια εξαντρίκ βασανιστήρια.Τρόμος απόλυτος...
Μετά από αυτό δε θέλω ν ακούω πολύ πολύ για αριστερά-με την έννοια του κομμουνισμού. Μεγάλες ψευδαισθήσεις, και το γεγονός είναι ένα...η βία είναι εγγενής στον άνθρωπο. Ο άνθρωπος έχει το κακό μέσα του και πάντα έτσι θα ναι, και καμμιά κοινωνία δε θα μπορέσει να εξαλείψει ολοκληρωτικά το κακό, γιατί είναι διττός σε υπόσταση, σε καλωσύνη σε κακία, σε αλήθεια και ψέμμα, σε αρσενικό και θηλυκό, σε όλα έκθετος και σε όλα παρόν. Γι αυτό και αυτά τα καθεστώτα όπως αποδείχτηκε δεν καταστείλανε ούτε ημερέψανε την ανθρώπινη κοινωνία, απλά κρύψανε όλη τη βρωμιά κάτω από το πατάκι, και τα παρέσυρε όλα το κύμα της ελευθερίας στα 80s και ξέπλυνε τόσα σκάνδαλα και τόσες χαμένες ζωές...Και τώρα ο Κινέζος βγάζει τη φαμίλια του στα Μακ Ντόναλτς για νυχτερινή έξοδο.
Όχι, η κοινωνίας μας είναι άχαρη και άπληστη, και ευκαιριακή, και σκουπιδαριό μας κατακλύζει από παντού. Και οικογενειοκρατία έχουμε και αντιφάσεις και αναξιοκρατία στην Ελλάδα. Αλλά τουλάχιστον μπορούμε να εντοπίσουμε έναν εχθρό, να τον δείξουμε με το δαχτυλάκι μας, να κουβεντιάσουμε και να αμυνθούμε. Όποιος θέλει. Όποιος δε θέλει δαγκώνει το χάπι του φιλελευθερισμού και φτιάχνει χρήμα και καριέρα και εξουσία και ότι θέλει. Όσο και αν νοσταλγώ καλλιτεχνικά τους άδειους δρόμους του Ανατολικού Βερολίνου στις "Ζωές των άλλων" και την λιτή ήσυχη ατμόσφαιρα, άλλο τόσο φόβος με πιάνει στην ιδέα της λογοκρισίας, του περιορισμού της καλλιτεχνικής έκφρασης και της πληροφορίας.
Ωραίες ιστορίες στα βιβλία μας, είμαστε τυχεροί που η γενιά μας δεν έζησε παρόμοια γεγονότα, και έχουμε σε άλλα προβλήματα να βρούμε άκρη..

Χαρτοπολτός χαρτοκιμάς

Ξύπνησα νωρίς και με άγχος . Ούτε πέντε ώρες ύπνου. Έχω παρα πολύ διάβασμα , και μου φαίνεται ότι όσο και να διαβάσω δεν είναι ποτέ αρκετό για την ακρίβεια το σκέφτομαι πολύ και διαβάζω πολύ λιγότερο , το γραφείο είναι γεμάτο με βιβλία ιατρικά , το πάτωμα με εφημερίδες και βιβλία . Εκτός από τα ιατρικά διαβάζω αυτή τη στιγμή 3 βιβλία ταυτόχρονα , το Μανιφέστο της ήττας της Άντζελας Δημητρακάκη , κάποτε διάβαζα πριν χρόνια την Αντιθάλασσα της ξαπλωμένος σε μια παραλία της Αλεξανδρούπολης. Όπως λέει και ο Στέφανος είναι βερμπαλού , δηλαδή λέει πολλά , φοιτητές της καλών τεχνών απομονωμένοι σε ένα νησιώτικο σπίτι νησιού άγονης γραμμής , με μεγάλο βράχο , πιθανολογώ την Ανάφη , και πεθαίνουν οι περισσότεροι εκτός από την ηρωίδα συγγραφέα, πεθαίνουν επειδή είναι πλουσιόπαιδα , κακομαθημένα και χωρίς καμμια αίσθηση ορίων αν θέλετε τη γνώμη μου , ή πολύ απλά βαριούνται θανάσιμα. Έχει καλή ροή απλά γράφει πολλά μα πάρα πολλά . Το μισό βιβλίο έπρεπε να γράψει όχι τόσες σελίδες

Το δεύτερο βιβλίο είναι ενός γνωστού , του δημοσιογράφου Πέτρου Μπιρμπίλη , μια συλλογή από μικρά κείμενα που εχουν δημοσιευτεί κατά καιρούς σε διάφορες εφημερίδες .Λέγεται Εσένα έχω μόνο . Μικρά κείμενα , πυρηνικής αληθείας, με θέμα τη μοναξιά της πόλης , τις σχέσεις , προσωπικά πράγματα ,ταξίδια και φυγές , ωραίος ο Πέτρος , οι τελευταίες παράγραφοι σε κάποιες ιστορίες του είναι συγκλονιστικές . Παρεπιπτόντως είναι ο άνθρωπος που είχε φτιάξει μια Οδό Πανός πριν χρόνια αφιερωμένη ολόκληρη στη Μαλβίνα Κάραλη.

Εχτές άρχισα και ένα τρίτο βιβλίο που εξιστορεί τη σχέση Πικάσο-Ματίς τους δυο αυτούς μεγάλους ζωγράφους , που δεν ταιριάζαν καθόλου σαν χαρακτήρες, αλλά η τέχνη του ενός συμπληρώνει την τέχνη του άλλου , ο συγγραφέας το ονομάζει αυτό συνέργεια , αν δεις δυο πίνακες δίπλα δίπλα από αυτούς , ο καθένας γίνεται ακόμη πιο ωραίος. Έτσι θα ναι είμαι σίγουρος. Μέσα στις διαφορές τους , μου φαίνεται ότι η τέχνη τους έχει πολλά κοινά , στην πρωτοπωρία καταρχήν , στη δύναμη του χρώματος , στο ξεπέρασμα του θέματος... Ο Ματίς λέει καλαμαράς, γιαλαμπούκας , κουστουμάτος , σοβαρός κύριος , εύγλωτος με τα παιδάκια του το σπιτάκι του φτωχός αλλά περιποιημένος , μονήρης όμως και χωρίς στενούς φίλους, κρατούσε απόσταση , σαν να βλεπε τον κόσμο μέσα από μια μάσκα ...ο άλλος πάλι ο Πικάσο , τέρας ενέργειας, κοινωνικότητας , σωματικότητας, ενεργειακή βόμβα , ακόρεστος εραστής , μάτι έντονο που κάρφωνε βαθειά εως πέρα από τον συνομιλητή , με πολύ κακά γαλλικά , και πάμφτωχος αλλά το δωμάτιο του γεμάτο συνέχεια με κόσμο . Όλοι θέλαν να βρίσκονται δίπλα του .Υποτίθεται ότι είχαν σιωπηλό έντονο ανταγωνισμό ο ένας με τον άλλον , μεγάλη βαθεία εκτίμηση , και ο ένας τράβηξε τον άλλον στα όρια της τέχνης και των ικανοτήτων του . Ωραίο ακούγεται .

Κλείνω με Μπιρμπίλη ένα φινάλε μιας ιστορίαςτου με θέμα τους γονείς :

" ...Όπως και να χει , όσοι δεν στάθηκαν τόσο τυχεροί όσο ο μικρός Νέμο της ταινίας που στο φινάλε ξαναβρήκε το δικό του πατέρα , ίσως δε θα πρεπε να ρίχνουν πααραίτητα στον εαυτό τους το φταίξιμο. Γιατί πιθανώς ο μόνος υπεύθυνος αυτής της ατυχίας είναι ο βυθός . Και τα υπόγεια ρεύματα "

FOR VIRGINIA

Για τη Virginia Woolf..
Ναι , κάπου υπάρχουν οι Ώρες. Σαν να κολυμπάμε όλοι μέσα σε μια λίμνη, πεπερασμένη, κάποιων διαστάσεων και να περνάμε εκεί τη ζωή μας σαν τα υδρόβια φυτά, σαν τα ψάρια , σαν το νερό τον διαλύτη των πάντων , αλλά πάντα μεταξύ μας, πάντα ο ένας ανάμεσα σε κάποιον άλλο , πάντα ανάμεσα σε διάφορα συστατικά, ποτέ ολότελα μόνοι , ποτέ παγόβουνα , πουθενά η Ανταρκτική. Είναι πολύ μακριά για μας αυτή , απαιτεί φόβο Θεού και θανάτου.
Η Virginia με συνεπαίρνει , η ζωή της , το έργο της, ότι έχω διαβάσει για αυτήν διαπερνάται από ένα μυστικό, βαθύ ρυθμό, ένα ενοποιητικό υπόγειο ρυάκι , που αρδεύει τις αντιφάσεις της επιφάνειας, την έρημο , τα δάση και τα βράχια της, τις ξέρες και τις πόλεις της. Ένας μυστικός ρυθμός που φαντάζομαι ότι δονεί ακόμη και το χέρι της τη στιγμή που γράφει, μια μουσική σταλμένη από έναν ιδανικό πλατωνικό κόσμο συνηχήσεων και αντιστοιχιών στον οποίον βασιλεύει μια αρμονία άφατη, που ίχνη της υπάρχουν σαν οράματα στο μυαλό του κάθε ανθρώπου. Τη φαντάζομαι να γράφει και όλα γύρω της να υπακούουν στο πνεύμα της, οι ταλαντώσεις του κορμού των ώμων και των χεριών της, ο ήχος της πένας της στο χαρτί , διεγερτικός και καθησυχαστικός ταυτόχρονα….Γιατί πέρα από οτιδήποτε άλλο στη γυναίκα αυτή υπάρχει κάτι που γίνεται όλο και πιο σπάνιο σήμερα , μια μεταφυσική αίσθηση Βέβαιης ομορφιάς , ακλόνητης , ατάραχης , σιωπηλής μα πανταχού παρούσας. Είναι ο ρυθμός της ομορφιάς ο ίδιος που ψάχνω στα φόντα, στα όπισθεν ομιχλώδη τοπία του da Vinci , στα τρεμάμενα αδέξια και λαμπερά τελάρα του Munch, μια αίσθηση μυστηριακής εύθραυστης βεβαιότητας που μόλις και μετά βίας προβάλλεται ως τέτοια. Είναι κρίμα που δεν υπάρχουν Virginia Woolf στις μέρες μας, και τείνουμε να βαδίζουμε σε ευθείες πεπατημένες και όχι σκιώδης παραισθητικές αρτηρίες του πνεύματος. Και είναι τόσο μεγάλη η επιθυμία μου να τη γνωρίσω, να μιλήσω με μια τέτοια προσωπικότητα γύρω μου, που η ανυπαρξία της στη ζωή μου μου προκαλεί ένα είδος αλγεινό δυσάρεστο έλλειψης . Να ζήσεις μια ζωή αυτόνομη και πλούσια με εσωτερικές διεγέρσεις , να τραβήξεις πέρα ως πέρα με άγκιστρα τα σπλάγχνα , και να αφουγκραστείς αυτό το βαθύ μυστηριακό κενό , της άϋλης ύπαρξης, να το βρεις και να το δώσεις στον κόσμο , να το χαρίσεις ή να το φτύσεις ακόμα , και να τον ενοχλήσεις , να μια δυνατή επιθυμία .
Να μπορείς να βλέπεις ταυτόχρονα ένα πράγμα από πολλές γωνίες και να το φωτίζεις κάθε φορά διαφορετικά, ένα παιχνίδι φωτισμών να κάνεις για να αλλάζεις το αμετακίνητο της βαθύτερης ζωής εντός μας..και να ξυπνάς έτσι επενδυμένος με ένα νεό φως , μια αδιαπέραστη μεμβράνη προστασίας απέναντι στον κόσμο , αλλά και τόσο διάφανη για να δεις ανάμεσα …και μετά να καθήσεις και να γράψεις για τα νερά , τα γέλια, τα δέντρα, τη θάλασσα, τις βάρκες, τους περιπάτους, τα μπαλκόνια , της Αθήνες , τα Λονδίνα ,και τις επαρχίες, τις Αφρικές και τις Ασίες, όλα ειδωμένα από μια ασφαλή διάφανη μεμβράνη προστασίας του βαθύτερου κρυστάλλου , του εαυτού σου …